วันที่ 25 มีนาคม 2569 เวลา 09.00 น. นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการ 120 ปี แห่งการสถาปนาหอสมุดแห่งชาติ โดยมี นางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร กล่าวรายงาน จากนั้นอธิบดีกรมศิลปากรได้กล่าวปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “การเดินทางของหอสมุดแห่งชาติ : อดีต ปัจจุบัน และการพัฒนาสู่อนาคตอย่างยั่งยืน”

        เนื่องในวาระพิเศษแห่งการครบรอบ 120 ปี แห่งการสถาปนาหอสมุดแห่งชาติในครั้งนี้ สำนักหอสมุดแห่งชาติ จึงได้จัดโครงการเพื่อเฉลิมฉลองวาระสำคัญ ระหว่างวันที่ 25 – 26 มีนาคม 2569 ณ สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร ในธีม “120 ปี หอสมุดแห่งชาติ จารึกอดีต บันทึกปัจจุบัน รังสรรค์อนาคต” เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ ที่ทรงมีต่อการสถาปนาและวางรากฐานกิจการหอสมุดแห่งชาติให้รุ่งเรืองสืบมา ตลอดจนเพื่อให้สาธารณชนได้ตระหนักถึงความสำคัญในภารกิจและบทบาทของหอสมุดแห่งชาติในฐานะ “คลังปัญญาของแผ่นดิน” ซึ่งได้ทำหน้าที่รวบรวม จัดเก็บ อนุรักษ์และสงวนรักษามรดกภูมิปัญญาของชาติ และเป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตที่สำคัญของชาติมาเป็นระยะเวลาอันยาวนานให้เป็นที่ประจักษ์แก่สาธารณชน

        กิจกรรมในโครงการเป็นการบูรณาการทั้งด้านวิชาการและสุนทรียศิลป์ อันได้แก่

1. การสัมมนาวิชาการนานาชาติ เพื่อการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากผู้นำองค์กรด้านห้องสมุดและผู้เชี่ยวชาญด้านห้องสมุดและสารสนเทศทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยได้รับเกียรติจากผู้บริหารระดับสูงขององค์กรด้านห้องสมุดจากประเทศต่าง ๆ ได้แก่ ประธานสหพันธ์สมาคมห้องสมุดและสถาบันระหว่างประเทศ (International Federation of Library Associations and Institutions : IFLA) ประธานเครือข่ายผู้อำนวยการหอสมุดแห่งชาติจากทั่วโลก (Chair of Conference of Directors of National Libraries : CDNL) มูลนิธิห้องสมุดโลกของสหพันธ์สมาคมห้องสมุดและสถาบันระหว่างประเทศ (Stichting IFLA Global Libraries Foundation : SIGL) ผู้บริหารระดับสูงจากหอสมุดแห่งชาติประเทศต่าง ๆ ได้แก่ หอสมุดแห่งชาติฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และสิงคโปร์ รวมทั้งผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารห้องสมุดและสารสนเทศที่สำคัญของไทย ได้แก่ นายอภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล อดีตผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) และ นางสาวนริศรา เพชรพนาภรณ์ บรรณารักษ์ชำนาญการพิเศษ กลุ่มงานพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศสำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร มาร่วมแลกเปลี่ยนวิสัยทัศน์และองค์ความรู้ และการเสวนาเครือข่ายความร่วมมือของหอสมุดแห่งชาติและสถาบันการศึกษาต่าง ๆ เพื่อยกระดับการเข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศที่มีคุณภาพ

2. การจัดนิทรรศการ “120 ปี หอสมุดแห่งชาติ จารึกอดีต บันทึกปัจจุบัน รังสรรค์อนาคต”

3. การจัดพิมพ์หนังสือ เรื่อง “120 ปี หอสมุดแห่งชาติ จารึกอดีต บันทึกปัจจุบัน รังสรรค์อนาคต”

4. กิจกรรมเยี่ยมยลบนเส้นทางแหล่งเรียนรู้มรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ โดยการนำชม อาคารถาวรวัตถุ (ตึกแดง) หอสมุดดำรงราชานุภาพ หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 และห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร และหอวชิราวุธานุสรณ์

 5. การนำชมแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญของหอสมุดแห่งชาติ ได้แก่ ห้องจัดแสดงตู้ลายทอง ห้องเอกสารโบราณ ห้องหนังสือหายาก และห้องหนังสือประเทศไทย ราชกิจจานุเบกษา และหนังสือนานาชาติ

6. กิจกรรมดนตรีในสวน จากสำนักการสังคีต กรมศิลปากร และวงเอี๊ยมเกลอ

7. การออกร้านจำหน่ายหนังสือ ของที่ระลึก อาหารและเครื่องดื่ม

        การจัดโครงการ 120 ปี แห่งการสถาปนาหอสมุดแห่งชาติ นับเป็นการเปิดพื้นที่ให้สาธารณะชนได้เข้ามาใกล้ชิดและมีส่วนร่วมกับหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเป็นแหล่งมรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติที่สำคัญมากยิ่งขึ้น